«Sardina Ibiltaria Kalifornia, Sidney eta Kanadaraino joan da»

Herritarrak

Olatz eta Mikel Aranburu | Metalezko arrainen itsasoak jasangarritasunaren saria ekarri die.

 

Elena VIÑAS Igandea, 2022ko otsailaren 20a.

 

Aranburu anai-arrebak gai izan dira beren itsas unibertsoa sortzeko, non zink-hondakinek bizitza berri bat aurkitzen dute, arrain espezie ugaritan birmoldatuz. Itsas zalditxoetatik barbariñetara, sardina-bankuetatik, erreboiloetatik, txipiroietatik… pasatuz. Ozeanoak zaintzen laguntzeko egindako ahalegina saritu egin da.

– Donostiako Sustapenak merkataritza iraunkorra izateagatik nabarmendu zaituztete. Zer suposatu du sari honek?

– Sari bikoitz gisa bizi izan dugu. Alde batetik, bide onetik zoazen aitorpena da. Eta bestetik, jasangarria izateagatik emateak ilusio handia egiten digu. Hasieratik argi genuen genituen materialak berrerabili eta aprobetxatzen saiatu nahi genuela. Guretzat jasangarritasuna bizi-filosofia bat da, berezko zerbait.

 

«Batzuek esaten digute gure piezen estetika gustatzeaz aparte, surfeatu duten hondartza gogoratzen dielako atsegin dutela.

 

– Beraz, ez da 2030 Agendara egokitzearen emaitza, konpromisoak hartzera behartzen dituela enpresak.

– Duela urte asko plastikozko poltsak kendu genituen, kartoizko packaging bat erabiltzen hasi ginen… Egokitzen joan gara ahalik eta iraunkorrenak izateko. Bertako Iturginek ematen dizkiguten metalezko erretaleak eta itsasoak ekarritako oholak berrerabiltzen ditugu. Materiala milimetrora aprobetxatzen dugu lepokoak egiteko, arraintxo txiki  bat egiteko, itsas izarreko brotxe bat egiteko… Gurea zero hondakina izan dadin saiatzen gara.

– Eta horrela, itxuraz balio ez duen metal batetik, Sardina-Ibiltaria edo Sardina-Andarina jaio zen. Brotxe, lepoko edo dekorazio-elementu bihurtuta, arrakasta handia izan du.

– Gure ikurra izaten hasi zen. Gabonetako arrain-erakusleiho batetik hasi zen dena mihise batean.

– Kasualitatea izan zen?

– Erabat, nahiz eta lehen sardina haiek ez duten zerikusirik oraingoekin. Pinturari esker eboluzionatu dut, aukera amaigabeak ematen dizkit eta. Hasieran, azidoa baino ez nuen erabiltzen, tonu gris berdexka edo urdinxka ematen zidana. Sardinentzat ondo nengoen, baina asko mugatzen zidan beste arrain espezie batzuk egiteko.

– Sardina Ibiltaria munduan zehar ibili da, egungo jabeek sare sozialetan zintzilikatzen dituzten argazkien arabera. Zein lekutara bidaiatu du?

– Sidneyn, Kalifornian eta Kanadan ere egon da. Behin, gure sardinetako batzuk ikusi genituen Kanadako dekorazio aldizkari batean. Argazki batean agertzen ziren. Lagun batek ekarri zigun, Sardina ibiltariak zirela iruditzen zitzaizkiolako. Eta bai. Gureak ziren! Formagatik, zentzuagatik… nahastezinak dira. Gero jakin genuen hemengo familia bat zela, Kanadan etxe bat erosi zuena. Baina aitortu behar dugu, azken urte hauetan, sardinari guri bezala gertatu zaiola, ezin izan duela lehen bezala bidaiatu. Berak ere ezin izan du ezer bidaiatu pandemiaren erruz.

– Orduan, berak ere bizi izan du bere konfinamendu berezia.

– Hemengoak ez gara atera, eta atzerritarrak ere ezin izan dira etorri eta gure bezeroen zati handi bat dira. Estatu Batuetako, Australiako eta Frantziako bezero asko etortzen dira udan surf egitera.«Batzuek esaten digute gure piezen estetika gustatzeaz aparte, surfeatu duten hondartza gogoratzen dielako atsegin dutela.

Donostiako zati bat eramaten dute berekin. Gainera, istorioa kontatzen diegunean eta gure sorkuntza bakoitzean erabiltzen dugun materiala birziklatua dela esatean gehiago gustatzen zaie.

– Oroitzapen perfektua da. Sinbolikoa bezain esanahiez betea.

– Gure leloa zein den azalduko dizuegu: ‘Itsaso garbi baten alde’. Eta itsaso hori arrainez beteta egotea nahi dugu, ez plastikoz beteta. Ahalik eta gehien kontzientziatu nahi dugu.

– Sardina sari baten garaikur ere bihurtu da.

– Egia da. Udalaren Zero Plastiken kanpaina.

– Sardina Ibiltaria martxan jarri zenetik, itsas familia etengabe handitu da.

– Hasieran, harritu egin behar duzu, eta gero, gauza berriak eskaini. Orain sardinak borrokatu egin behar du espezie gehiagorekin arreta erakartzeko orduan. Erreboiloak, itsas zaldiak eta dortokak ere baditugu, eta arrakasta handia izaten ari dira. Sardina daukanari beste zerbait eskaini behar diozu. Pieza zehatzen eskaerak ere jasotzen ditugu.

– Zure saltokiak arrandegi bat dirudi.

– Gure arrainak benetako arraindegi batean ere badaude, baita jatetxeetan eta etxeetan ere. Pertsona batzuek etxea haiekin apaintzeko eskatzen digute. Zuen etxeetara goaz eta bion artean erabakitzen dugu zer egokituko zaizuen hobeto. Arrainen denda bezala ezagutzen gaituzte.

– Zertan lan egiten duzue orain?

– Oraindik hitz egin ezin dugun proiektuak ditugu. Kolaborazioak egiten ditugu. Hori da Las Cosas de Valenen kasua, Zumaiako neska baten sinadura, Aita Mariren salbamendu-txalekoekin eta Getariako sareekin poltsak egiten dituena. Guk egiten dugu bere kremailerako arrain-koxkorra.